กระบวนการทอผ้าพื้นเมืองโบราณลาวซี-ลาวครั่ง

 
 

เตรียมการทอผ้า
     

เตรียมการทอผ้า

กี่ที่ใช้ในการทอผ้ามีอยู่หลายประเภท แต่กี่ที่ชาวบ้านลาวครั่งใช้ในการทอผ้าคือกี่ที่ใช้การยกตะกอด้วยระบบลูกรอก เป็นกี่พื้นบ้านขนาดเล็ก ที่ส่งกระสวยพุ่งด้วยมือ ซึ่งใช้เวลาในการทอค่อนข้างนาน ตัวกี่ทอผ้าจะประกอบไปด้วย โครงกี่ ทำหน้าที่ยึดและติดตั้งส่วนประกอบต่างๆให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง และทำงานได้

ไม้ค้ำพั้นทำหน้าที่ม้วนเส้นด้ายยืนเพื่อไว้ใช้ทอตามจำนวนที่ต้องการ และ “ม้วนผ้า” ใช้สำหรับม้วนผ้าที่ทอเสร็จแล้ว

ฟันหวี ใช้กำหนดจำนวนเส้นด้ายยืนต่อหน่วยความกว้างเป็นเบอร์ เช่น ฟันหวีเบอร์ 40 ในความกว้าง 1 นิ้ว จะมีช่องฟันหวี 20 ช่อง และเมื่อร้อยเส้นด้ายเข้าไปในช่องหวี ช่องหวีละ 2 เส้น จะมีเส้นด้ายรวม 40 เส้นต่อ 1 นิ้ว

ตะกอ คือส่วนที่ทำหน้าที่บังคับเส้นด้ายที่ร้อยอยู่ในตาหรือหูของตะกอให้ขึ้นลงสลับกันไปตามลักษณะของลายโครงสร้างผ้าที่กำหนด